Detaylı bilgi için tıklayınız

Hamileliğin ilk üç aylık döneminde bir diş hekimine gidilerek diş kontrolünün ve temizliğinin yaptırılması gerekmektedir. Toplumda hamilelik sırasında annenin diş sağlığını kaybedeceği ve dişlerden kalsiyum kaybı olacağı şeklindeki düşünce tamamen yanlıştır. Hamilelik sırasında en önemli değişiklik, ağız hijyenindeki plak birikiminin artmasına bağlı olarak diş etlerinde kızarıklık şişme ve kanama meydana gelmesidir.

Bu sorunlar ikinci üç aylık dönemde daha şiddetli olur. Eğer tedavi edilmezse diş eti hastalığı oluşur. Bu hastalık dişlerin bakımı ve temizlenmesi ile önlenebilir. Hamilelik döneminde dengeli beslenmek ve diş bakımına önem vermek gerekir. Her gün en az iki kez , mümkünse her yemekten sonra dişler fırçalanmalıdır. Diş ipi ile dişler temizlenmelidir. Fırçalamadan rahatsızlık duyulan dönemde, ağız suyu veya floridli gargaralarla çalkalanmalıdır. Plak kontrolünün sağlanmasıyla diş eti iltihabı ve hamilelik tümörü oluşturma riski azalır.

Hamilelik sırasında diş tedavisi için en uygun dönemin, 4 ve 6′ıncı aylar arasındaki dönem olduğuna işaret eden Tanfer “ Diş tedavisinde anestezi ile ilaç verilmesi gerektiren durumlarda jinekolog ile irtibat kurulması ve hamilelikteki seyire göre tedavi edilmesi gerekir. İlk üç ay röntgen çekilmesi sakıncalıdır. Daha sonraki dönemlerde zorunlu olmadıkça röntgen çekilmemelidir. Zorunluluk varsa, kurşun önlük kullanarak 1-2 film alınabilir. Bilinçsizce ilaç kullanımından kaçmak gerekir. Bu şekilde kullanılan ilaçlar, bebeğin sağlığının yanı sıra genel vücut gelişimini de olumsuz yönde etkileyecektir” dedi.

Nihat Tanfer, bebeğin diş oluşumunun anne karnında başladığına dikkat çekerek, hamilelik döneminde anne adaylarının beslenmeleri konusunda şu önerilerde bulundu. Bu dönemde anne adayı dengeli beslenmelidir. Bu kendi sağlığı ve bebeğin sağlığı için önemlidir. Dengeli beslenme anne karnındaki çocuğun sağlıklı dişlere sahip olmasını sağlar. Diş sağlığı için gerekli olan A, D ve C vitaminleri ile kalsiyum minareli bol miktarda alınmalıdır. Bu vitaminler ve minareller ağırlıklı olarak portakal, greyfurt, limon, domates, çilek, balık yumurta, et, süt ve süt ürünleri ile sebzeler ve meyvelerde bulunur.
ANNELER HAMİLELİKTE DİŞLERİNİZE ÖZEN GÖSTERİN BEBEĞİN DİŞ OLUŞUMU ANNE KARNINDA BAŞLAR

Diş Hekimi Dr. Nihat Tanfer anne karnındaki bebeğin ihtiyacı olan kalsiyum ve floru annenin dişlerinden aldığını belirterek anne adaylarının hamilelik sırasında diş bakımlarına ve beslenmelerine daha çok özen göstermeleri gerektiğini vurguladı.

Hamilelik sırasında anne adaylarının büyük çoğunluğunun dişlerinde çürümeler ve bozulmalar meydana gelmesi normaldir diyen Tanfer . Anne adayı hamilelik sırasında beslenmesine özen göstermezse, bebek ihtiyacı olan kalsiyum ve floru annenin dişlerinden aldığı için annenin dişlerinin çürümesine, diş etlerinin iltahaplanmasına hatta kanamalara dahi yol açması söz konusudur dedi. Hamilelik sırasında anne adayının vücudunda meydana gelen değişiklikler, diş etlerinde aşırı duyarlılıkla kendini belli eder. Dengesiz ve kötü beslenme , ağız sağlığına ve temizliğine yeterince önem vermemek, gerek anne adayının gerekse bebeğin gelişme çağında dişle ilgili önemli sorunlarla karşılaşmasına yol açar.

Hamilelik sırasında anne adayı yeterli D vitamini ve protein almalıdır. Anne adayı diş doktoruna gitmeye çekinmemelidir. Diş tedavisi için en uygun dönemin 4 ve 6′ıncı aylar arasındaki dönem olduğuna işaret eden Tanfer , bebeğin diş oluşumunun anne karnında başladığına dikkat çekerek, hamilelik döneminde anne adaylarının A, D, C vitaminleri ile kalsiyum mineralini bol miktarda bulunduran portakal, greyfurt,limon, domates, çilek, balık et,süt ürünlerini bol bol yemeleri gerektiğini söyledi.

Bir çok hastalığın başlangıcının diş ve diş eti hastalıklarından kaynaklandığını düşünürsek anne adaylarının çocuklarının sağlığı için mutlaka bir diş hekimine muayene olmaları gerekiyor.

Diş çürüğünün başlıca 3 etkeni vardır:

Bakteri plağı (Diş plağı adı da verilir),

Karbonhidratlı gıdalar (Şeker, un… gibi),

Bünyesel etkenler (Dişin yapısı. tükürüğün bileşimi… gibi)

Diş sağlığı dengeli olan bir kimsede bu etkenlerden birisi değişikliğe uğrarsa, çürük ortaya çıkar.

-DİŞ ÇÜRÜĞÜNÜN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Dişte hissedilen bir boşluk, sivri çıkıntılar, minik kırılmalar

Dişlerin arasına yemek artıklarının kaçması

Soğuk, sıcak, tatlı, ekşi uyaranlara karşı rahatsızlık hissi-ağrı şikayeti

Dişin üstüne basınca ağrı oluşması

Dişlerin çiğneme yüzeyinde, yan diş ile temas yüzeyinde yada dişin dişeti ile birleşim yüzeyinde koyu renklenmeler

Bu belirtiler sonucunda diş dokusundan çürük temizlenmelidir. Çürüğün derinliğine göre ve yapılan klinik muayene sonucunda dolgu yada porselen kaplama tercih edilebilir. Tabii çürüğün derinliğine göre de kanal tedavisi gerekebilir.

-KİMLERDE DAHA ÇOK ÇÜRÜK GÖRÜLÜR?

Şekerli ve unlu yiyeceklerle bakterilerin buluşması sonucunda çürükler oluştuğuna göre herkes için bir tehlike var demektir. Ancak beslenmelerinde karbonhidratlı ve şekerli yiyeceklerin oranı çok yüksek olanlar bir de sularında florür oranı çok düşükse çok daha fazla çürük tehlikesi altındadırlar.

-DİŞ ÇÜRÜĞÜNÜN OLUŞMASI ÖNLENEBİLİR Mİ?

EVET. Sabah kahvaltısından sonra ve akşam yatmadan önce dişlerin fırçalanması ve her gün diş ipliğinin düzenli kullanılması en etkili yoldur. Yiyecek artıkları en çok dişlerin çiğneme yüzeylerindeki girintilerde ve dişlerin birbirine değdiği ara yüzeylerde biriktiği için, diş fırçaları küçük başlı seçilmelidir. Dişlerin iç yüzeyleri, dış yüzeyleri, çiğneyici yüzeyleri ve dilin üstü fırçalanmalı ve ara yüzlerde diş ipliği kullanılmalıdır. Fırçalar, orta derecede sert ya da yumuşak kıllı olmalı ve belirli aralıklarda değiştirilmelidirler. Fırça kıllarının aşınmamış olması ve bakteri taşımayacak bir şekilde muhafaza edilmesi gerekmektedir. Asla başkasının diş fırçası kullanılmamalıdır

-DİŞ ÇÜRÜĞÜ NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Diş çürüğünün kendiliğinden iyileşmediğini ve çürüyen yapının tamir olmadığını biliriz. Çürük tedavi edilmezse ilerler. Öyleyse, mutlaka çürük dişi doldurmak gerekir.Çürük eğer dişin sinirine kadar ilerlememişse şu şekilde tedavi edilir:

Öncelikle dişin çürük kısmı temizlenir. Sonrasın da dişte temizlenerek hazırlanan boşluğa(kaviteye) uygun materyallerle dolgu yapılır.Günümüzde dolgu maddesi olarak hem estetik hem de dayanıklı olduğu için kompozit(beyaz) dolguları tercih ediyoruz.

-DİŞ ÇÜRÜĞÜ TEDAVİ EDİLMEZSE NE GİBİ SORUNLAR OLUŞTURUR?

Başlangıç aşamasında çürük tedavi edilmezse ilerler ve diş özüne ulaşırsa diş özü iltihabı (pulpitis) başlar. Diş, önce geceleri, sonra da sürekli olarak ağrımaya başlar.Çürük dişin “sinirine” erişti mi insan ne çalışabilir, ne de uyuyabilir. Ağrı yatınca yeniden başlar. Kulak, şakak, çürük dişin yer aldığı yüzün yarım tarafı ağrır. Ağrı kendiliğindendir, kulağa, şakağa yayılır. Bazen de kesik kesik gelir.

-PEKİ, DİŞİN SİNİRLERİNE KADAR İLERLEYEN ÇÜRÜK İLTİHAP OLUŞTURUR DEDİNİZ,BUNUN TEDAVİSİ NASIL OLMALIDIR?

Bu duruma geldiğinde dişe kanal tedavisi (endodontik tedavi) yapılmalıdır. Günlük konuşma dilinde ve halk arasında buna “dişin sinirini almak” denir. Aslında dişin yalnız siniri alınmaz; bütün hasta diş özü dokusu da çıkartılır.Bu işlemler lokal anestezi altında yaplır ve bu sırada hiç ağrı hissedilmez.

-DİŞ ÖZÜ İLTİHABI TEDAVİ EDİLMEDİĞİ TAKDİRDE NE OLUR?

Diş özü iltihaplanınca diş başlangıçta gece, sonrada sürekli ağrı yapar. Ağrı bir süre sonra kaybolur, ama bu, dişin iyileştiği anlamına gelmez. İltihap ilerlemeye devam eder ve bakteriler diş özü dokusuna yerleşerek hastalık oluştururlar. Bir süre sonra da dişten fena bir koku gelir. Eskiden bu klinik tabloya “pulpa gangreni” adı verilirdi ve gangren kelimesi diş tedavisi yaptıranlarda kötü çağrışımlar yapardı. Onun için bugün bu terim pek fazla kullanılmamaktadır.Diş gangreninde ağrı yoktur; fakat diş özellikle sıcak etkenlere karşı duyarlıdır. Ayrıca diş özü oyulunca fena bir koku gelir.
Eğer “gangren” tedavi edilmezse diş kökünün ucuna kadar gelen bakteriler orada üreyerek çene kemiğini aşındırırlar ve “granülom” adı verilen bir oluşum meydana gelir. Granülom diş röntgeninde koyu bir gölge şeklinde kolayca görülür.
Diş gangreni de daha uzun süren dezenfekte edici yöntemlerle tedavi edilir ve diş doldurulur. Granülom tedavi edilmezse, içindeki iltihap elemanları çoğalarak çene kemiklerine yayılır ve iki durum ortaya çıkabilir:
1- Kist,
2-Periodontitis ve çene apsesi.

Kist, diş ve çene filmlerinde kolayca teşhis edilir. Küçük kistlerin tedavisi ağız içinden diş kökü yoluyla(endodontik tedavi ile)yapılabildiği halde, büyük kistler ameliyatla çıkarılarak tedavi edilirler.

-OLUŞAN BU DURUM GENEL SAĞLIK DURUMUMUZU DA ETKİLER Mİ? Diş çürüğünün tedavisi yapılmazsa vücutta bazı rahatsızlıklar ortaya çıkabilir.Bu rahatsızlıklar:

-Baş ağrısı,uykusuzluk, ağzı kokusu

-Eklem romatizması

-Kalp krizi

-Kalp kapakçığı hastalıkları

-Beyin zarı iltihaplanması

-Göz hastalıkları

-Deri hastalıklar

-Sindirim sistemi hastalıkları

-Böbrek hastalıkları

-Sinüzit

-Solum sistemi hastalıkları

Kısaca sağlıksız ve iltihaplı dişler vücudumuzdaki bütün organları olumsuz etkiler.

Diş ağrısı , neredeyse herkesin yaşamının bir veya birden fazla döneminde yakındığı bir rahatsızlıktır. Genel kanaat, diş ağrılarının basit ağrılar olduğu yönündedir ve bu sebeple dayanılmaz hale gelinceye kadar dişhekimine gitmek genellikle ertelenir. Ayrıca yine aynı kanı sebebiyle bilinçsiz ağrı kesici kullanımının ve çeşitli yöntemlerin en sık görüldüğü ağrı türlerinden biridir.

Diş ağrılarının sebepleri
Diş minesinin aşınması
Dişeti hastalıkları
Diş çürükleri ve diş abseleri
Gömülü Dişler (yirmilik dişler)
Sinüzit gibi ağız dışı hastalıklar olarak sıralanabilir.
Diş ağrıları nedenleri arasında en sık görülen diş çürükleridir. Toplumun %97’sinde diş çürüklerine rastlanmaktadır. Bu durum özellikle yetersiz veya kötü ağız hijyeninden kaynaklanır. Ağız içine yerleşen bakteriler şekerli ve unlu yiyecek kalıntıları ile asit oluşturur ve bu da dişin koruyucu tabakasını zayıflatarak çürüklere sebep olur.

Diş ağrıları genellikle zonklama biçiminde ve son derece rahatsız edici olarak hissedilir. Ağrı gittikçe şiddetlenir ve bazen dayanılmaz bir hal alır. Özellikle abse gibi iltihabi bir durum mevcutsa dışarıdan farkedilecek kadar şişliklere sebep olabilir.Sıcak – soğuk hassasiyeti ve dişe bastırınca hassasiyet artar. Dişlerde minik kırılmalar görülebilir.

Diş ağrısı başladığında zaman kaybetmeden bir dişhekimine gitmekte yarar vardır. Çünkü diş ağrısı sebeplerinden de anlaşılacağı gibi, ağrı kendi kendine geçme özelliği göstermez ve tedavi gerektirir.
Diş Ağrısı Tedavisi (diş ağrısına pratik çözümler)
• Kesinlikle ağrıyan diş üzerine ASPİRİN ya da herhangi bir ağrı kesici ilaç uygulanmamalıdır. Kimyasal yapıları sebebi ile bu gibi ilaçlar dişetinde ve çevredeki yumuşak dokularda tahrişlere sebep olabilmektedir. Bu da diş ağrısının yanında ekstra bir ağrının oluşmasına sebep olacaktır.
• Ağrıyan diş üzerinde ve dişlerin arasında bulunan gıda artıkları, diş fırçası ve diş ipi kullanılarak temizlenmeli ve yarım su bardağına yarım çay kaşığı tuz ilave ederek karıştırılmalı ve bu tuzlu su ile ağız iyice çalkalanmalıdır.
• Diş hekimine gitmeden önce ağrı kesici bir ilaç alınabilir.
• Eğer iltihap nedeni ile yüzde şişlik oluşmuşsa o bölgeye soğuk kompres yapılmalıdır.
• Diş üzerinde çürük nedeni ile oyuk oluşmuşsa buraya çok az karanfil yağı (eugenol) emdirilmiş pamuk konulabilir. Eugenol ağrının hafiflemesini sağlayacaktır. Ancak, bu işlemi yaparken eugenol ün diş etine sızması önlenmelidir. Çünkü karanfil yağı da yumuşak dokuları tahrip edici özelliğe sahiptir.
• Bir an önce diş hekimine başvurulmalıdır.

Uygun bir teknik kullanılmazsa dişler zarar görür mü?
Evet. Dişler çok sert bir tabaka olan mine ile kaplı olmasına rağmen sadece yanlış bir teknikle uygulayacağınız bir fırçadan bile büyük zarar görebilir. Hem dişin üst kısmında, hem de kökü kaplayan tabakada aşınmalara, dişetlerinde de çekilmelere yol açabilir. Bu durumda dişler çürüğe daha yatkın hale gelir. dişleri aşındıracak kadar büyük bir kuvvetle diş fırçalamaktan kaçınılmalı ve yumuşak hareketlerle fırça oynatılmalıdır.

Bir diş fırçasını ne kadar kullanabilirim?
Genelde 3-4 ay kullanılabilir. Diş fırçasının bozulduğunu kıl demetlerinin birbirinden ayrılmasından, dağılmasından ve eğilmesinden anlayabilirsiniz. Sert kıllı fırçalar dişlerinize zarar verebilir. Çocuklar ise henüz doğru fırçalamayı tam olarak uygulayamadıklarından daha çabuk fırça eskitirler.

Ağız bakım ürünlerini nasıl seçmeliyim?
Piyasada çok çeşitli ve cazip kılınan pek çok ürün olması sizi şaşırtabilir. Seçim yaparken onaylanmış ve dişhekiminizin tavsiye ettiği ürünleri satın almaya dikkat etmelisiniz. En iyi diş macunu ve en iyi fırça hangisidir sorularının cevabı, kişinin ağız durumuna göre değişebilir.

Fırçadan başka diş temizlik araçları var mıdır?
Bunlar, elektrikli fırça, diş ipliği, kürdan, ara yüz fırçası, su püskürteci (water – pic), stimulatör… gibi araçlardır. Elektrikli. fırça ve su püskürteci ülkemizde giderek yaygınlaşmaktadır.

• Diş İpliği (Diş ipi):

Diş aralarını temizlemede sık kullanılan yararlı bir araçtır. Yanlış kullanımı diş etine zararlı olmaktadır. Diş hekiminden doğru kullanımını öğrenildikten sonra uygulanmalıdır.

• Kürdan:

Yemek yerken diş arasına giren bir et parçasını kürdanla çıkarabilirsiniz; fakat yemek daima aynı yere kaçıyorsa bu, iki diş arasında normal temas olmadığını gösterir. Böyle durumlar kürdan kullanmayı gerektirir. Kürdan uçlarının özel olarak düzlenmiş olması, ayrıca sterilize edilmesi gerekir. Bu nedenle eczanede satılanlar tercih edilmelidir.

Ara yüz temizleyicileri ne işe yarar?
Diş fırçasının ulaşamadığı alanlarda dişler arasındaki ve dişetinin altındaki artıkları temizlemek için kullanılır. Bu alışkanlığa sahip değilseniz başlamak için geç kalmış sayılmazsınız.
Dişipi kullanırken şu noktalara dikkat etmelisiniz:

• İlk kullanımda kolay kullanım amacıyla mumlu diş ipleri tercih edilir. Ayrıca florlu diş ipleri de tercih edilebilir.
• Diş ipi her iki elimizin işaret parmağına dolanarak ve baş parmağımızın yardımıyla kullanılır.
• Diş ipini dişlerinizin arasından yavaş hareketlerle ve kontrollü olarak geçirin. Dişetini yaralayacak sert ve ani hareketlerden kaçınmalısınız.

• Dişin üzerinde ipi, c harfi çizecek şekilde ileri-geri yukarı-aşağı hareket ettirerek ara yüzü temizleyebilirsiniz.

Dünya nüfusunun %6 – %14′ü, sadece korku yüzünden diş hekimine gitmekten kaçınmaktadır.

• Dişiniz çok ağrısa da diş hekimine gitmemek için direniyor musunuz?
• Diş hekimine gittiğinizde, kliniğin dekorasyonu sizin korkunuzu arttırıyor mu?
• Diş hekiminin kullandığı aletlerin çıkardığı sesten rahatsız mı oluyorsunuz?
• Ağzınızda yapılacak tedaviyi bilmemek sizin korkunuzu pekiştiriyor mu?
• Kullanılan aletlerin steril olmayacağı düşüncesi size sıkıntı veriyor mu?
• İğneden korkuyor musunuz?
• Ağrılarınız dayanılmaz hale geldiği için diş hekiminden korkmanıza rağmen diş hekimine gitmek zorunda kaldığınız için kalp çarpıntıları, mide bulantısı ve terleme gibi hislere kapılıyor musunuz?
• Anestezinin etkisinden çıkamayacağım düşüncesi oluyor mu?
• Tedavi sırasındaki kokulara dayanamayacağım düşüncesi oluyor mu?

Diş hekimi korkusu, psikolojik olarak, diş hekimine gitmekten korkma veya hoşlanmama ve kişinin kendi iç dünyasında oluşturduğu mantık dışı korkuları içerir. Diş hekimi fobisi ise genelde yaşanan diş hekimi korkusundan farklı ve daha ciddi bir problemdir. Fobili kişinin en klasik davranış biçimi olaydan sakınmaktır. Bu davranış diğer fobiler için bir çözüm gibi gözükse de, sağlığımızla ilgili olan dişlerimize gerekli tedaviyi yaptırmaktan sakınmamız probleme çözüm getirmekten ziyade onu kaçınılmaz boyutlara sürükler.

Her korku gibi diş hekimi korkusu da gerçekte mantığı olmayan varsayımlara dayanır. Diş hekimi korkusu diğer korkular gibi yanlış öğrenmeler üzerine dayanır ve tüm korkular gibi psikoterapi yaklaşımları ile tedavi edilebilir.

Aletlerin çıkardığı seslerden rahatsız olanlar için tedavi sırasında diş hekimi koltuğunun önüne yerleştirilen DVD’li ekran sayesinde bireyin dikkati hem görsel hem işitsel anlamda dağıtılmaktadır. Bu yolla aletin çıkaracağı ses, müzikle bastırılacağı için korku nedeni ortadan kaldırılır.

Çok heyecanlı kişiler için, sırt ve bacak masajı yapan ve istenirse ısıtma opsiyonu olan yastıklar kullanılarak hasta tedaviden önce gevşetilmektedir.

Dişçi korkusu olan bireylerde korkuyu arttırıcı ilk uyarıcı muayenehane ortamıdır. Dekorasyonda kullanılan renkler ve objeler tamamen bireyi rahatlatmaya yöneliktir.

Diş hekimi tarafından hastaya tedavi sırasında yapılacak olan işlemler adım adım anlatılmalı ve ağrı duyulduğunda hastanın haber vermesi istenerek, hastaya işlemin ağrı duyulduğu anda kesilebileceği güveni verilmektedir.

Daha ciddi korkuları olan bireylerde ilaçla tedavi ve psikoterapi metotları kullanılırken, bu aşamada diş hekimi ile psikiyatristin işbirliği yapması en iyi çözümdür.

ANKSİYETENİN ÜSTESİNDEN NASIL GELİNİR?

Bazı insanlar ilk kez diş hekimine giderken ya da uzun bir süre uzak kalıp sonra gitmeleri gerektiğinde anksiyete yaşarlar. Gereksiz korkular, önyargılı düşünceler, kullanılan aletlerin çıkardıkları sesler bu anksiyeteyi artırır.

Kendinizi rahatlatmak için bazı ipuçları:

• Muayeneye gitmeden birkaç saat önce kahve ,soda gibi kendinizi gergin ve hayecanlı hissettirecek içeceklerden kaçının.
• Peynir ,yumurta gibi protein bakımından zengin yiyecekler yiyin,çünkü bunlar vücunuzuda sakinleştirici maddelerin salgılanmasını sağlayacaktır.
• Randevunuza giderken hızlı giyinmeyin ya da hızlı araba kullanmayın.
• Bir gece önce olabildiğince dinlenmeye çalışın böylelikle randevunuzda sakin olabilirsiniz.
• Kliniğimize anksiyetenizin olduğunu söylerseniz ,özel bir tedavi planı çıkartılacaktır.
• CD çalarınızı ya da Ipod unuzu yanınızda getirirseniz işlem sırasında istediğiniz şarkıları dinleyebilirsiniz.